Back

ⓘ Vikipedi



                                               

Rahmi Filibeli

                                               

ChemSpider

Veritabanı, asağıdakiler dahil 270den fazla veri kaynağından 100 milyondan fazla molekül içerir. PANACHE NCGC Yapısal Genomik Konsorsiyumu SGCOxCompounds, SGCStoCompounds SMID MMDB MICAD Synthon-Lab Ulusal Sağlık Enstitüleri NIH Heterosiklik Kimya Dergisi KUMGM Marinlit EPA DSSTox San Diego Kimyasal Genomik Merkezi Nanojen xPharm Ulusal Alerji ve Bulasıcı Hastalıklar Enstitüsü NIAID Web of Science Teknik Özellikler Ar-Ge Kimyasalları KEGG MLSMR Toplam TOSLab Yapı Tasları QSAR ABD Gıda ve Ilaç Dairesi FDA Insan Metabolom Veritabanı MTDP UM-BBD Thomson Pharma NIST Kimya Web Kitabı NMMLSC Doğ ...

                                               

Kirpi Sonic 2

Kirpi Sonic, Sega tarafından yayınlanan aynı adlı video oyunu serisine ve karaktere dayanan Amerikan-Japon ortak yapımı, fantastik, bilimkurgu, aksiyon, macera filmidir. Jeff Fowler tarafından yönetilen, Pat Casey ve Josh Miller tarafından yazılan ve Kirpi Sonicin devamı olan filmde Ben Schwartz, Jim Carreyin yanı sıra James Marsden ve Tika Sumpter da tekrar rol almaktadır. Planlanan Kirpi Sonic film serisinin ikinci halkasıdır. Kirpi Sonicin devamı fikri ilk olarak, böyle bir devam filminde Dr. Robotnik rolünü yeniden canlandırmakla ilgilendiğini ifade eden Carrey tarafından ortaya atıldı ...

                                               

Dude Perfect

Dude Perfect, Amerikalı Internet içerik üreticisi spor ve komedi grubudur. 19 Mart 2009 tarihinde kurulmus grup, hepsi Teksas A&M Üniversitesinde eski üniversite oda arkadası olan ikizler Cory ve Coby Cotton, Garrett Hilbert, Cody Jones ve Tyler "Ty" Toneyden olusmaktadır. Dude Perfect YouTube platformunda video içeriği üretmektedir. Grubun isminin anlamı Ingilizce kanka manasına gelen dude ile mükemmel anlamına gelen perfect kelimelerine dayanmaktadır. Dude Perfect tarafından üretilen videolar genellikle spor sever Amerikalıları hedef alan spor ve komedi konularını islemektedir. 2021 ...

                                               

Laran

Antik Etrüsk dininde Laran savas tanrısıdır. Sanatta miğfer, zırh, mızrak ve kalkan tasıyan çıplak bir genç olarak tasvir edildi. Yeraltı dünyası ile de iliskili görünmektedir. Nitelikleri arasında barısı koruma sorumluluğu vardır. Sınırların koruyucu tanrısıdır. Diğer sekiz Etrüsk tanrısı gibi yıldırım kullanabilir. Tapula Capuanaya göre Laranın festivali Mayıs ayında kutlanmaktadır. Laran ayrıca Yunan Aresin ve Romalı Marsın esitidir. Esi tanrı Turandır. Isminin Marsa benzemesinden dolayı öncenden Etrüsk savas tanrısının Maris olduğu düsünülmüstü, lakin Maris gizemli bir tanrı olduğundan ...

                                               

Karahayıt Kaplıcaları

                                               

Bahadır Tatlıöz

2021 yılının baslarında, Selçuk Balcı ile ortak bir çalısması olan Gül Sevdik Dikeni Kader isimli bir sarkıyı sevenleriyle paylasmıstır.

                                               

Moriptor

                                               

Filipin mutfağı

Filipin mutfağı, yerel yemekler ile, Çin, Endonezya, Malezya ve Ispanyol yemeklerinin bir karısımıdır. Popüler yemekler arasında "adobo", "pancit", "lumpia", "sinigang" ve "halo-halo" vardır. Filipinliler yoğun tatları ve zengin yemekleri severler. Bolca patis veya balık sosu, soya sosu ve seker kamısı sirkesi kullanımı yiyeceklere tat vermektedir. Pirinç, bu mutfakta temel bir üründür. Tavuk eti ve domuz eti de favori ürünlerdir. Ticarete için gelen Çinlilerden bazıları burada kaldılar. Zamanla, Filipin-Çin yemekleri de bu süreçte ortaya çıktı. Isimleri, onları tanımlamada hatırlatıcıdır: ...

                                               

Tarihî mutfaklar listesi

Ambrosia Antik Yunan mutfağı De re coquinaria Garum Antik Roma mutfağı Orta Çağ mutfağı Aspic Koruk suyu Le Viandier Orta Çağda Avrupa mutfağı Sovyet mutfağı

                                               

Çin-Kuzey Kore iliskileri

Çin-Kuzey Kore iliskileri, Kuzey Korenin nükleer programı nedeniyle son yıllarda bazen gergin olmasına rağmen genel olarak dostane olmustur. Yakın bir iliskileri vardır ve Çin genellikle Kuzey Korenin en yakın müttefiki olarak kabul edilir. Çin ve Kuzey Korenin karsılıklı yardım ve isbirliği anlasması vardır, bu su anda her iki ülkenin herhangi bir ulusla sahip olduğu tek savunma anlasmasıdır. Çinin Kuzey Korenin baskenti Pyongyangda bir büyükelçiliği ve Chongjinde bir baskonsolosluğu bulunmaktadır. Çindeki Kuzey Kore büyükelçiliği Pekinin Chaoyang Bölgesinde, bir baskonsolosluk ise Senyan ...

Vikipedi
                                     

ⓘ Vikipedi

Vikipedi, kullanıcıları tarafından ortaklasa olarak birçok dilde hazırlanan; özgür, bağımsız, ücretsiz, reklamsız ve kâr amacı gütmeyen bir internet ansiklopedisidir. MediaWiki yazılımı kullanılarak hazırlanmaktadır. Sürekli eklemeler ve değisiklikler yapıldığı için hiçbir zaman tamamlanmayacağı varsayılmaktadır.

Kurucularından, Jimmy Wales Vikipediyi, "Dünya üzerindeki her insana kendi dilinde, en üst kalitede, bedava bir ansiklopedi olusturma ve dağıtma uğrasısı" olarak tanımlamaktadır.

Vikipedi sözcüğü, viki ve pedi kelimelerinin birlesiminden olusur. "Viki", Hawaii dilindeki "wiki wiki" hızlı veya bilgi amaçlı sözcüğünden türetilmistir. "Pedi" ise, Antik Yunan Medeniyetinde "kapsamlı kültürel eğitim sistemi" anlamına gelen paideia kelimesinden gelir.

                                     

1. Bilgilerin güvenilirliği

Vikipedinin güvenilebilirliği ve doğruluğu üzerine tartısmalar mevcuttur ve site yoğun olarak vandalizme maruz kalmaktadır.

Maddelerin esit olmayan kalitesi, değisikliklerin takipsizliği, sistem hataları ve bilgilerin doğruluğu üzerine tartısmalar hâlen devam etmektedir. Verilen bilgiler bazen onaylanmamıs ve sorgulanabilir olabilir, kaynakları eksik olabilir. Ancak 2005te yapılan bir arastırmada, Ingilizce Vikipedideki "doğal bilgiler üzerine" girdilerin doğruluğu, Britannica Ansiklopedisi ile aynı seviyede bulunmustur. Encyclopædia Britannica Inc. sirketi ise ansiklopedilerindeki maddelerin ödül kazanmıs ünlü akademisyenler tarafından hazırlandığını belirterek bu arastırmayı hatalı bulmustur.

                                     

2. Vikipedinin özellikleri

Vikipedinin ana sunucuları ABDnin Florida Eyaletindeki Tampa kentinde, diğer baslıca sunucuları ise Hollandanın Amsterdam, Fransanın Paris ve Güney Korenin Seul kentinde bulunmaktadır.

                                     

2.1. Vikipedinin özellikleri Yazarlar

Vikipedi, gönüllülerin ortaklasa çabası doğrultusunda ve neredeyse herkesin web sitesine ulasıp değistirmesiyle yazılmaktadır. Vikipediye bilgi girisi yapabilmek için üye olma zorunluluğu yoktur. Bu durum bilgilerin herkes tarafından anında eklenebilmesine olanak verir. Bununla beraber üye olmanın, yapılan değisikliklerin kaydını tutabilmek, seçkin madde vb. oylamalarına katılmak, vandalizmle mücadeleyi kolaylastırmak gibi avantajları vardır.

Diğer Internet ansiklopedi projelerinin çoğu üyelik gerektirir ve yalnızca uzmanların yazılarına izin vermektedir: Stanford Felsefe Ansiklopedisi, Nupedia, h2g2 ve Everything2 gibi. Bazı ansiklopediler de Vikipedi gibi Viki yazılımı kullanmaktadır. Diğer ansiklopedilerden farklı olarak, Vikipedi GNU Özgür Belgeleme Lisansı GÖBL kullanmaktadır.

Vikipediye yazılan bilgilerin uygunluğu konusunda bazı kurallar mevcuttur. Bilgiler tartısılır, değerlendirilir ve içeriğe eklenmesi, değistirilmesi veya Vikisözlük gibi kardes bir projeye transfer olması üzerine kararlar alınır. Vikipedinin ana kurallarından biri maddelerin tarafsız bir sekilde, kaynaklarıyla birlikte, olumlu ya da olumsuz tüm yönleriyle sunulması gerektiğidir. Vikipedi, maddeleri tamamen objektif ve doğru bir sekilde sunmaya ve her türlü bakıs açısını yansıtmaya çalısır. Maddeler kullanıcıların kolaylıkla anlayabileceği bir sunus kısmının giris ardından ayrıntıya girilerek, günümüz itibarıyla doğrulanabilecek kaynaklarla sunulmalıdır.

2020de yayımlanan verilere göre Ingilizce Vikipedi sürümünde 31 binden fazla aktif editör varken diğer dillerde binden fazla aktif editörü olan Vikipedi projelerinin sayısı 11dir. Wikimedia Vakfının 2019da yayımladığı verilere göre editörlerin %91i erkek ve %77si beyazdır.



                                     

2.2. Vikipedinin özellikleri Özgür içerik

Oldukça kapsamlı ve ortaklasa üretilen bir proje olan Vikipedide ve kardes projelerinde, bütün katkıların yasalara uygun olarak yapılması önemlidir. Normalde bir eserin yazarı o yazının telif hakkını elinde bulundurur ve bu hak, diğer insanların bu yazıyı değistirmesini ve kopyalamasını engeller. Bu sebeple Vikipedideki maddeler GÖBL ile yazılmakta ve her yazar telif haklarından vazgeçmektedir. GÖBL, birçok telifi özgür bırakılmıs lisans gibi, yazılanın dağıtılmasına, benzeri dokümanların çıkmasına ve kâr amaçlı kullanıma izin verir. Bu lisans ayrıca yeniden katılım gösterenlerin aynı lisans ile değisiklikler yapmasına izin verir. Özgür görünmesine rağmen bilgiyi yazan kisi telif hakkına sahiptir, ancak diğer insanların bu bilgilerden yararlanmasına ve gelistirmesine izin vermektedir. Katılımcılar birden fazla lisansı içeriklerinde kullanabilirler ya da kamu malı olarak ilan edebilirler.

Vikipedideki resimlerin, seslerin ve video dosyalarının büyük çoğunluğu GÖBL lisansı ile lisanslanmaktadır. Sirket logoları, sarkı örnekleri, haber fotoğrafları ise Amerika Birlesik Devletleri kanunlarına göre adil kullanım altında kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra Creative Commons gibi GÖBL benzeri lisanslama yöntemleri de mevcuttur.

                                     

2.3. Vikipedinin özellikleri Tarafsızlık

Vikipedinin en önemli politikalarından biri tarafsızlık politikasıdır. Tarafsız bakıs açısı yönergesi, Vikipedinin temel taslarından birisidir. Özellikle tartısmalı tüm konular, tartısmanın taraflarına esit mesafede kalınarak yazılmalıdır. Unutulmamalıdır ki Vikipedi bir milletin, grubun, takımın, sınıfın, dinin ansiklopedisi değildir. Her dil Vikipedisine, o dili bilen herkesin katkıda bulunabilmesi mümkündür.

Vikipedi maddeleri hazırlanırken kanılara değil, olgulara yer verilir. Basit bir örnek vermek gerekirse, "Beatles dünyanın en iyi müzik grubudur" ifadesi bir kanıdır ve Vikipedide yer alamaz. Ancak, "Thriller, dünyanın gelmis geçmis en çok satan albümüdür" ifadesi bir olgudur ve güvenilir üçüncü parti kaynaklarını göstermek kaydı ile Vikipedide yer alabilir.

Özellikle dinî ve siyasi içerikli maddeler, Vikipedide en çok saldırıya uğrayan, değisiklik savaslarına sahne olan maddelerdir. Vikipedide, "sehit", "terörist", "kahraman" gibi göreceli tanımlamalardan kaçınılır. Doğrudan ya da dolaylı hakaretlere hosgörü gösterilmez. Dini kisilerden bahsederken "Hazreti", "Aziz", "Yüce" gibi sıfatlar kullanılmaz.

                                     

2.4. Vikipedinin özellikleri Dil sürümleri

Tüm Vikipedilerin su an 314 dil sürümü, 304 etkin dil sürümü 100den fazla maddesi bulunan mevcuttur. Vikipedilerin toplamda 56.100.734 maddesi vardır.

Vikipedi her dilde birbirinden bağımsızdır. Içeriklerin diğer dillerdeki gibi olma zorunluğu yoktur ya da maddelerin birbirlerinin tercümesi olması gerekmez. Maddelerin otomatik tercümelerine izin verilmez; ancak yine de diğer dillerdeki Vikipedistler kendileri bu maddeleri tercüme ederler. Birçok dilde tarafsız bakıs açısı savunulmaktadır; ancak bulundukları ülkenin kanun ve kurallarına göre değisiklikler yapabilirler. Maddeler ve resimler Vikipediler arasında paylasılmaktadır. Herhangi bir Vikipedist, baska bir dilden çeviri isteğinde bulunabilir. Bunun yanı sıra Wikimedia Commons deposunda da tüm Vikipedilerin kullandığı medya dosyaları mevcuttur. Birçok dildeki Vikipedide çevrilmis dosyalar küçük bir bölümü temsil eder.

Alexaya göre, Vikipedi ziyaretçilerinin %61.58i Ingilizce Vikipedi sitesini ziyaret etmektedir.

Asağıdaki liste 10 Aralık 2020 itibarıyla 1.000.000 üzerinde maddesi olan Vikipedileri göstermektedir.

  • Fransızca 2.312.999
  • Çince 1.186.741
  • Isveççe 3.269.354
  • Sebuanca 5.651.116
  • Ispanyolca 1.670.096
  • Ingilizce 6.277.568
  • Varayca 1.264.944
  • Ukraynaca 1.082.793
  • Mısır Arapçası 1.218.449
  • Japonca 1.260.319
  • Felemenkçe 2.049.565
  • Almanca 2.555.704
  • Lehçe 1.464.938
  • Vietnamca 1.262.714
  • Italyanca 1.682.842
  • Portekizce 1.062.893
  • Rusça 1.710.541
  • Arapça 1.108.899


                                     

2.5. Vikipedinin özellikleri Değistirme ve düzenleme

hemen tüm konuklar Vikipedinin içeriğini değistirebilir; yeni kullanıcılar da yeni madde baslatabilirler. Sayfada yapılan değisiklik derhâl yansır. Vikipedi kullanıcıların ortaklasa çalısmasının zamanla maddeleri gelistireceği inancıyla kurulmustur, tıpkı herhangi bir açık kaynaklı programın gelismesi gibi. Vikipedi editörleri bu durumu, "sosyal Darwin evrimi gelismesi" ile açıklar. Bu ortaklasa ve anında değisiklikler, editörlerin mevcut maddeleri hızlıca gelistirmesine ve yenilerinin gerçeklesir gerçeklesmez ortaya çıkmasını sağlar.

Bazıları ise Vikipedinin bu açık bakıs açısını anlamsızca kullanırlar, buna da "vandalizm" denir. Bunun yanı sıra, ortaklasa çalısma bazen "değistirme savasları"na -birçok kisi birbirlerinin yazdıklarını onaylamadıkları için değistirmekte ve çıkarmaktadır- ve editörlerin maddenin içeriği üzerinde uzlasamamasına sebebiyet verir.

Maddeler istisnalar dısında her zaman değistirilmeye açıktır. Eğer, vandalizm ya da "revert war" geri dönüstürme savası yasanırsa madde koruma altına alınır. Vikipedi hiçbir maddesinin tamamlanmıs ya da bitmis olduğunu iddia etmez. Maddelerin yazarlarının yazdıkları konu hakkında uzmanlık ya da yeterlilik sahibi olması gerekmez ve kullanıcılar yazdıklarının "acımasızca değistirilmesi ve keyfi olarak dağıtılması" hakkında uyarılmaktadır. Maddeler bir kullanıcı ya da editör grubu tarafından kontrol edilmez ya da telif altına alınmaz; içerik hakkındaki kararlar Vikipedinin editör kurallarına göre fikir alma ortak kararıyla ya da bazen oyla karar verilir. Jimmy Wales tüm Vikipedi kurallarında ve kullanıcı haklarında son kararı verme hakkına sahiptir.

Kullanıcılar izleme listelerine ilgilerini çeken maddeleri eklerler, bu sayede bu maddelerin gelisimini izleyebilirler. Vikipedideki birçok geçmis değisiklik de sayfa geçmisinde kullanıcılar tarafından kronolojik olarak görülebilir. Sadece, eğer söylenmeyecek sunumlar, telif hakkı ihlalleri ve yasal olarak Vikipediye sorun çıkaracak hususlar varsa, bunlar sayfa geçmisinden silinebilir. Bu değisiklikler sadece Vikipedi hizmetlileri tarafından yapılabilir.

                                     

2.6. Vikipedinin özellikleri Diğer biçimlerde Vikipedi

Bazı maddeler için, seslendirilmis sürümleri ogg biçiminde sunulmaktadır. mp3 yerine ogg biçiminde sunulmasındaki ana sebep, mp3ün bazı patentlerle koruma altına alınmıs olmasıdır.

Vikipedi çevrimiçi olarak ve katı olmayan bir lisans ile sunulmaktadır. Içeriğinin Internet dısında kullanılmak üzere bilgisayara indirilmesi de oldukça kolaydır ve kullanılan ana dağıtım metodudur. Bununla beraber, bazı projeler Vikipedinin içeriğini değisik olarak sunmaktadır. Örnek olarak, SOS Children Vikipedinin içeriğini CDde sunmaktadır. Buna ek olarak, Wikipedia 1.0 isimli onaylanmıs ve basıma hazır maddelerin editörler tarafından hazırlanmıs bir CD sürümü de hazırlanmaktadır. Yayımlanmıs Vikipedi maddeleri ayrıca PediaPress ve Print on Demand servisleri tarafından da sunulmaktadır.

                                     

3. Popüler kültürde Vikipedi

Vikipedinin içeriği yüzlerce site tarafından veritabanından alınarak kullanılmaktadır. Vikipedinin maddeleri ayrıca akademik çalısmalarda, kitaplarda ve konferanslarda ve son olarak da filmlerde de kullanılmaktadır. 2006 yılında, Amerika Birlesik Devletlerinde bir davada Vikipedi referans olarak gösterilmistir. Kanada Parlamentosu, Vikipedinin aynı cinste insanların evliliği hakkındaki maddesini, Yasal Evlenme Kanununda okunulacak belge olarak sunmustur. Türkiye cumhurbaskanı demeç tarihindeki basbakanı Recep Tayyip Erdoğan, türban ile ilgili bir demecinde Türkçe Vikipediyi kaynak göstermistir.

Bunun yanı sıra, Vikipedinin popüler kültürde kullanılmasını konu alan eserler de çoğalmıstır. Özellikle Anglosakson coğrafyada Vikipedinin açık kodlu değistirilebilir olması ve yoğun vandalizme uğramasını konu alan parodiler ve skeçler sıklıkla yapılmaktadır. "Weird Al" Yankovic "White and Nerdy" klibinde Atlantic Records sayfasını parodi amacıyla "You suck!" Berbat! seklinde değistirmistir. Bu durum Yankovic hayranlarının sayfayı yoğun olarak vandallamalarına sebep olmustur. Penny Arcadein bir karikatüründe Iskeletor, He-Man maddesini değistirmektedir.

                                     

4. Elestiriler

Murat Bardakçı, Habertürk TVde hazırlayıp sunduğu Tarihin Arka Odası programında Vikipedideki bilgileri birkaç kez elestirmistir. Vikipedideki kendi biyografi maddesinden örnek vererek yanlıs bilgiler içerdiğini ve Vikipediyi intihal açısından, öğrencilerin akademik performansı için olumsuz bir kaynak olduğunu vurgulamakta ve Vikipedinin bu yüzden Türkiyede yasaklanmasını savunmaktadır.

Vikipedi’ye Türkiye’den erisim engelinin 15 Ocak 2020’de Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi kararının ardından Bilgi Teknolojileri ve Iletisim Kurumu tarafından kaldırılmasının ardından 23 Ocak 2020’de Habertürk gazetesi yazarlarından Fatih Altaylı" Davutoğlu’nun Anımsattıkları” baslıklı bir yazı kaleme aldı. Altaylı, Murat Bardakçı’nın Vikipedi’ye dönük elestirilerine katıldığını ifade etti ve" Vikipedi gerçekten bir facia. Tam Türk isi. Yalan dolan eksik gedik. Wikipedia ne kadar zengin ise bu o kadar fakir. Yanlıslar her ikisinde de var ama Türkçe Vikipedi özensizlik, ilgisizlik üzerine insa edilmis. Ama burada doğru olan kapatılmasını ya da yasaklı kalmasını istemek değil, düzeltilmesini talep etmek. Güvenilir bir kaynak haline gelmesi için çaba göstermek ve bunu talep etmek.” ifadelerine yer verdi.



                                     

5. Türkiyede erisim engeli

29 Nisan 2017de Vikipediye Türkiyeden erisim Bilgi Teknolojileri ve Iletisim Kurumu tarafından idari tedbir uygulanmak suretiyle engellenmistir. 2 yıl 8 ay 17 gün aradan sonra 992 gün, 15 Ocak 2020 tarihinde Türkiye saati ile 22.30da Anayasa Mahkemesi kararıyla yeniden erisime açılmıstır.

                                     

6. Ayrıca bakınız

  • Ansiklopedileri kendi bilgisayarınıza indirebilirsiniz: veritabanları10 Mayıs 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Vikipedi:Hakkında
  • Vikipedi:Tarih
  • ana sayfa3 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Vikipedi:Kardes projeler
  • Vikipedide cinsiyet dengesizliği
  • Viki
                                     

7. Dıs bağlantılar

  • Ingilizce Wikipedianın 2001den günümüze WaybackMachine tarafından arsivlenmis sürümleri
  • Türkçe Vikipedinin 2003ten bugüne WaybackMachine tarafından arsivlenmis sürümleri
Pestuca Vikipedi
                                               

Pestuca Vikipedi

Pestuca Vikipedi Eylül 2003te baslamıs Vikipedinin Pestuca dilindeki sürümüdür. Eylül 2014 itibarıyla madde sayısı 5.000 i geçmistir. 28 Mayıs 2021 tarihi itibarıyla, Urduca Vikipedinin 12.342 maddesi, 24.427 kullanıcısı ve 2 hizmetlisi bulunmaktadır.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →