ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 105



                                               

Noether teoremi

Noether teoremi, bir fiziksel sistemde ayırt edilebilir her kesintisiz düzgün simetrinin olusturacağı etkiye iliskin bir korunum yasası olduğunu belirtir. Fiziksel bir sistemin etkisi, bir Lagrangian fonksiyonunun tümlevi olup buna göre sistemin ...

                                               

Parçacık fiziği ve temsil teorisi

Parçacık fiziği ve gösterim teorisi arasındaki bağlantı temel parçacık ve Lie grupları ve Lie cebiri yapısı özellikleri arasında ilk Eugene Wigner tarafından 1930larda kaydedilen doğal bir bağlantı vardır. Bu bağlama göre, bir temel parçacığın fa ...

                                               

Parçacıksız fizik

Kuramsal fizikte, parçacıksız fizik, parçacık fiziğindeki Standart Model ile açıklanamayan ve bilesenleri ölçeklere göre değismeyen varsayımsal maddelerin olduğu süpheli bir kuramdır, Howard Georgi bu kuramını Parçacıksız Fizik ve Parçacıksız Fiz ...

                                               

Sekiz katlı yol

Sekiz katlı yol, atomaltı hadronların organize oluslarının teorisidir. Bu isim Amerikalı fizikçi Murray Gell-Mann tarafından Budizmin sekiz asamalı asil yol una ima ederek verilmistir. Bu teori kuark modelinin gelismesine imkân sağladı. Buna esde ...

                                               

Sicim teorisi

Sicim teorisi, parçacık fiziğinde, kuantum mekaniği ile Einsteinin genel görelilik kuramını birlestiren bir teori. "Sicim" adı, klasik yaklasımda "sıfır boyutlu noktalar" seklinde tarif edilen atomaltı parçacıkların, aslında "bir boyutlu ve iplik ...

                                               

Süperes

Süperes, parçacık fiziğinde bir varsayımsal temel parçacıktır. Süpersimetri sinerjik teorilerinden biri olan yüksek enerji fiziği bu "gölge" parçacıklarının varlığını tahmin ediyor. Süperes kelimesi, süpersimetri ve es kelimesinin birlesmesinden ...

                                               

Sekil dinamiği

Kuramsal fizikte Sekil Dinamiği Mach ilkesinin bir formunu hayata geçiren bir kütleçekim kuramıdır. Sekil dinamiği genel göreliliğin, ADM formalizmi olarak bilinen, kanonik formülasyonuyla dinamik olarak es değerdedir. Sekil dinamiği uzayzaman di ...

                                               

Veneziano genliği

Kuramsalfizikte, Veneziano genliği 1968’de Gabriele Veneziano tarafından bulunmus olan bir gama denklemidir, saçılma genliği olarak yorumlandığında, simetri ve ikilik gibi güçlü etkilesim mezonlarını açıklayabilecek fiziksel özelliklere sahiptir. ...

                                               

Zayıf izospin

Parçacık fiziğinde zayıf izospin, zayıf etkilesimle ilgili bir kuantum sayısıdır ve güçlü etkilesim altındaki izospin fikrine paraleldir. Zayıf izospin genellikle T veya I sembolü ile gösterilir ve üçüncü öğesi T z, T 3, I z veya I 3 seklinde yaz ...

                                               

Alt tür

Biyolojik sınıflandırmada alt tür, bir türün dağılım alanı içinde farklı bölümlenmelerde yasayan ve birbirlerinden morfolojik özelliklerinin farklılıkları ile ayrılan iki ya da daha fazla popülasyondan her biri için kullanılan terimdir. Tek bir a ...

                                               

Ayrı eseylilik

Biyolojide ayrı eseylilik ya da gonokorizm herhangi bir canlı bireyinde iki farklı cinsiyetten yalnızca birine sahip olma anlamında kullanılır. Terim genellikle bireylerinin çoğu ayrı eseyli olan hayvanlar için kullanılır. Ayrı eseyliliğe bitkile ...

                                               

Ewing sarkomu

Ewing sarkomu kemik veya yumusak dokuda olusan bir kanser türüdür. Semptomlar tümör bölgesinde sisme, ağrı, ates ve kemik kırığı içerebilir. Basladığı en yaygın alanlar bacaklar, pelvis ve göğüs duvarıdır. Vakaların yaklasık% 25inde kanser tanı a ...

                                               

Fototaksi

Fototaksi, bütün bir organizmanın bir ısık stilumusuna doğru yönelmesiyle veya uzaklasmasıyla ortaya çıkan bir tür taktizm veya lokomotif harekettir. Bu fototrofik organizmalar için avantajlıdır, çünkü fotosentez için ısığa yöneldiğinde kendi bes ...

                                               

Fototrof

Fototroflar karmasık organik bilesikler üretmek ve bundan enerji elde etmek için foton yakalayan organizmalardır. Hücresel çesitli metabolik süreçleri gerçeklestirmek için ısıktan gelen enerjiyi kullanırlar. Fototrofların zorunlu olarak fotosente ...

                                               

Ilkel (filogenetik)

Filogenetikte, bir soy ya da taksonun ilkel özelliği bir kladın ya da klad grubunun ortak atasından kalıtsal olarak geçmis ve o zamandan beri de çok az değisikliğe uğramıs bir özelliktir. Buna karsın klad grubunun içinde olduğu görünen bir özelli ...

                                               

Klin (biyoloji)

Biyolojide klin, bir türün coğrafi dağılımının tamamında tek bir özelliği ya da biyolojik niteliğinin ölçülebilir gradyanıdır. Ilk olarak Julian Huxley tarafından 1938 yılında kullanılan klin terimi genellikle gen frekansı, kan grubu gibi genetik ...

                                               

Osteomiyelit

Osteomiyelit kemik enfeksiyonudur. Semptomlar, üstte kızarıklık, ates ve halsizlik ile belirli bir kemikte ağrı içerebilir. Kol ve bacakların uzun kemikleri en sık çocuklarda görülürken, ayaklar, omurga ve kalçalar en sık yetiskinlerde görülür. T ...

                                               

Ototrof

Ototrof canlılar, inorganik bilesikleri kullanarak organik bilesikler dediğimiz karmasık ve uzun molekül zincirlerini üretebilen canlılardır. Diğer bir anlatımla bu canlılar, yasamsal etkinliklerini sürdürebilmek için gereksinme duydukları tüm or ...

                                               

Paratip

Zooloji ve botanikte, bir paratip, bir türün ve diğer taksonların bilimsel adının gerçekte neyi temsil ettiğini tanımlamaya yardımcı olan bir organizmanın örneğidir; ancak holotip değildir. Genellikle birden fazla paratip vardır. Paratipler genel ...

                                               

Doğru isim

Botanikte, algler, mantarlar ve bitkiler için Uluslararası Isimlendirme Koduna göre correct name, bu taksonun belirli bir sınırlama, pozisyon ve durum söz konusu olduğunda, belirli bir takson için kullanılacak tek ve tek botanik isimdir. Bir adın ...

                                               

Genera Plantarum

Genera Plantarum, Isveçli doğa bilimci Carl Linnaeusun bir yayınıdır. Ilk baskısı 1737de Leidende yayınlandı. Besinci baskı, Species Plantarumu tamamlayıcı bir cilt olarak hizmet etti. Algler, mantarlar ve bitkiler için Uluslararası Isimlendirme ...

                                               

Holotip

Bir holotip, türlerin resmi olarak tanımlandığı zaman kullanıldığı bilinen bir organizmanın tek bir fiziksel örneğidir. Ya bu tür fiziksel bir örnek ya da bunlardan bir tanesidir; ancak açıkça holotip olarak belirtilmistir. Uluslararası Zoolojik ...

                                               

Sintip

Biyolojik terminolojide, bir sintip, holotipin belirlenmediği bir taksonun tanımında listelenen iki veya daha fazla biyolojik tipten herhangi biridir. Bu ve türler için ilgili terimlerin kesin tanımları, Uluslararası Zoolojik Isimlendirme Kanunu ...

                                               

Species Plantarum

Species Plantarum L. tarafından 1753te yayımlanan ve o dönemde bilinen tüm bitki türlerinin cinslere göre sınıflandırıldığı bir eserdir. Eser, ikili adlandırma sistemini tutarlı bir sekilde uygulayan ilk çalısmadır ve bitkilerin bilimsel olarak i ...

                                               

Tip tür

Tip tür, zoolojik adlandırmada, ait olduğu cinsin sınıflandırmada gözlemlenen önemli, belirleyici özelliklerin atfedilen türde birebir gözlemlenmesi durumudur. Benzer bir kavram, tip cins adı verilen suprajenerik gruplar için kullanılır. Bakteriy ...

                                               

Uluslararası Bitki Taksonomisi Derneği

Uluslararası Bitki Taksonomisi Derneği ; bitki çesitliliğini kayıt altına almak amacıyla dünyanın çesitli yerlerinde yapılan botanik arastırmalarına uluslararası bir boyut kazandırarak özellikle isimlendirme konusunda birliği ve istikrarı sağlama ...

                                               

World Checklist of Selected Plant Families

World Checklist of Selected Plant Families seçilen bitki ailelerinin kabul edilen bilimsel isimleri ve es adları hakkında en son hakemli derlenmis ve yayınlanmıs görüsleri sağlayan uluslararası bir isbirliği programıdır. Kraliyet Botanik Bahçeler ...

                                               

Yazar alıntısı (botanik)

Botanik isimlendirmesinde yazar alıntısı, geçerli bir botanik adı yayınlayan, yani adı alg, mantar ve bitkiler için Uluslararası Isimlendirme Kanununda belirtilen resmi gereklilikleri yerine getirirken ilk kez yayınlayan kisi veya gruba atıfta bu ...

                                               

Episantr

Episanrtr, Dünya yüzeyindeki bir noktadır. Yani, episantr doğrudan hiposantrı üzerinde ya da odak noktası üzerinde veya yeraltı patlamasından kaynaklanan bir noktadır. Kelimenin Latince karsılığı epicentrum’dur. Antik Yunan sıfatı olan bu kelimen ...

                                               

Graben

Graben, Jeoloji graben kavramını paralel faylar ile çevrili depresif bloklar olarak tanımlamaktadır. Graben kelimesinin Almancadaki karsılığı hendek veya siper anlamına gelir. Iç kuvvetlerden orojenez kırılma sonucu olusmustur. Graben, her iki ta ...

                                               

Kıvrım (jeoloji)

Kıvrım, normalde düzlemsel olan çökel tabakanın zaman geçtikçe farklı sebeplerle kalıcı deformasyona uğraması sonucu olusan kavisli litolojik yapıdır. Kıvrımlanma genelde sıkıstırıcı nitelikteki kuvvetlerin basıncı altında zamanla olusur fakat çö ...

                                               

Metamorfizma

Metamorfizma, bozunma ve diyajenezin gelistiği bölgelerin dısında, bir kayacın olustuğu ortamın fiziksel ve kimyasal kosullarından farklı kosullar altında, katı durumlarını koruyarak katı halde geçirdikleri dokusal ve mineralojik değisimdir. Bu d ...

                                               

Monoklinal

Monoklinal, yapı ya da tabaka adıdır. Bir tarafa doğru eğimli tabakaların olusturmus olduğu yapıya monoklinal yapı adı verilir. Bu yapıda dirençli ve dirençsiz tabakalar ardısık olarak bulunur. Asınımdaki farklılık sonucu yapıda konsekant vadi, s ...

                                               

IUPAC adlandırma sistemi

IUPAC adlandırma sistemi, kimyasal bilesiklerin adlandırması ve genelde kimya bilimini tanımlamakta kullanılan bir sistemdir. Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği tarafından olusturulmustur ve bakılmaktadır. Organik ve inorganik bilesik ...

                                               

Kuartet (kimya)

Kuartet, organik kimyada kuartet kelimesinin anlamı merkezdeki atomun dört bağı organik kısımla yapmıs halidir. Burada organik kısımlar alkil, aril, alkil-aril, vb… olabilirler. Örnek olarak: Kuarter yapısını gösteren fosfor tuzlarındaki fosfor a ...

                                               

Primer (kimya)

Primer tarihte ilk olarak kimyada "ilk çıkan, temelini olusturan" manasında kullanılmıstır. Örneğin primer ürünler ve primer tepkimeler gibi. Organik kimyada primer birincil kelimesinin anlamı merkezdeki atomun bir bağı organik kısımla R, geri ka ...

                                               

Sekunder (kimya)

Sekunder, Latincedeki Secundarius kelimesinden gelmektedir. Kimyada ise ikinci sıradaki anlamında kullanılmaktadır. Organik kimyada Sekunder ikincil kelimesinin anlamı merkezdeki atomun iki bağı organik kısımla R, geri kalan bağların hidrojen ato ...

                                               

Sistematik element adı

Sistematik element adı, yeni sentezlenmis ya da henüz sentezlenmemis bir kimyasal elemente verilen geçici addır. Bu seklide adlandırılan elementlere sistematik bir simge de verilmektedir. Bir uranyum ötesi element, ancak ve ancak sentezlenmesinin ...

                                               

Tersiyer (kimya)

Tersiyer Latincedeki "tertiarius" kelimesinden gelmektedir. Kimyada üçüncül manasında kullanılmaktadır. Organik kimyada tersiyer üçüncül kelimesinin anlamı merkezdeki atomun üç bağı organik kısımla R yapması ve merkezdeki atomun cinsine bağlı ola ...

                                               

Abisal ova

Abisal ova, derin okyanus tabanındaki bir sualtı ovasıdır ve çoğunlukla 3.000 metre ile 6.000 metre arasındaki derinliklerde bulunur. Genellikle kıta sahanlığının eteği ile okyanus ortası sırtı arasında bulunan abisal ovalar, Dünya yüzeyinin %50s ...

                                               

Deniz buzu

Deniz buzu, deniz suyunun donması sonucu ortaya çıkan bir buz türüdür. Buz, sudan daha az yoğun olduğu için okyanusun yüzeyinde yüzer. Deniz buzu, yeryüzünün yaklasık %7sini ve dünya okyanuslarının yaklasık %12sini kaplamaktadır. Dünyadaki deniz ...

                                               

Deniz tabanı yayılması

Deniz tabanı yayılması, deniz tabanından yayılan yeni okyanus kabuğunun volkanik aktivite ile olusup, sonra yavas tepeden hareket ettikten sonra, okyanus ortası sırtlarla ortaya çıkan bir süreçtir. Deniz dibi yayılması, levha tektoniği teorisi, k ...

                                               

Pelajik bölge

Pelajik bölge, açık deniz veya okyanusun sahil veya deniz tabanına yakın olmayan kısmıdır. Altı zona ayrılır. Bazı organizmalar da tüm yasamları süresince pelajik bölgede bulunur ve bunlara pelagos denir. Pelagoslar, hareket yeteneklerine ve ekol ...

                                               

Rüzgâr dalgaları

Rüzgâr dalgaları. Suyun yüzüne sürtünürcesine esen yellerin doğurduğu dalgalar. Bu türlü dalgaların boyu yüksekliği, bunlarla ilgili olarak biçimi rüzgâr etkisi ile yüzü kımıltıya uğrayan denizin biçimine, derinliğine bağlı olarak çesitlilik göst ...

                                               

Sörf bölgesi

Sörf bölgesi, okyanus dalgalarının sahile yaklasırken kırılıp, köpüklendiği, kabarcıklı yüzeye verilen ad. Bölgede kırılan dalgalar sörf bölgesini tanımlar. Sörf bölgesinde dalgalar kırılarak harekete devam eder ve sonra plaj eğimi yönüne doğru i ...

                                               

Deprem odağı

Bir depremin deprem odağı, fay kırığında baslar. Bu odak veya odak noktası derinliği olarak bilinen bir mesafede, merkez üssü altında doğrudan olusur. Odak derinliği sismik dalga olgusuna dayanan ölçümlerle hesaplanabilir. Tüm dalga olaylarında o ...

                                               

Fay

Fay ya da kırık, iki kıta sahanlığının birbirlerine sürtünerek zıt yönlerde hareketleri sonucu olusan yapıya verilen isimdir. Kırıkların uzunlukları boyunca jeolojik tabakalar iki ayrı blok halinde yer değistirir. Buradaki "kırık" terimi çatlakla ...

                                               

Fay bresi

Fay bresi fayların kırılma blokları birbirleri üzerinden sürtünerek kaymaları, fay zonundaki kayaçların parçalanıp ufalanmasına yol açar. Fay düzlemi boyunca yer alan ve mekanik olarak ezilmis, ufalanmıs bu malzemelere fay bresi adı verilir. Yüks ...

                                               

Sismik dalga

Levha Tektoniği prensipleri ile yerkabuğunun rijit kısmında meydana gelen gerilmeler, bu enerjilerini fay hareketleri ile, ya da bilinen ismi depremlerle ortaya çıkarırlar. Deprem olustuğu anda yeryüzüne sırası ile, iki çesit hareket dalgası ulas ...

                                               

Dünya Uzay Haftası

Dünya Uzay Haftası, her yıl 4-10 Ekim tarihlerinde kutlanan hafta. 1999da Birlesmis Milletler tarafından kabul edilen Dünya Uzay Haftası, insanlığın uzaya doğru açılmasında dönüm noktası olan iki olaya isaret etmektedir. Bunlardan ilki 4 Ekim 195 ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →